Lúc trước tôi tưởng xưởng nội thất là mở ra là có khách
Năm 2018, tôi trúng đơn hàng 200 bộ bàn ghế cho một khu nghỉ dưỡng cao cấp. Tôi vui như mở cờ trong bụng báo giá rẻ hơn đối thủ 15%, cho rằng mình giỏi. Cái kết là lỗ 80 triệu chỉ vì không dự trù phí vận chuyển và lắp ráp từng món theo yêu cầu riêng biệt của từng phòng. Đó là lần đầu tiên tôi hiểu thấu rằng #keyword# không chỉ là việc đóng gỗ. Trong quá trình vận hành #keyword#, bài toán lớn nhất lại nằm ở chỗ những món tiền mà sổ sách ít khi phản ánh hết.
Cái bẫy của những đơn hàng to
Đơn hàng resort lúc ấy ngỡ tưởng món hời: 200 bộ bàn ăn và ghế tựa, vận chuyển trong vòng 45 ngày, không có điều khoản phạt rõ ràng. Tôi chào giá 1,2 tỷ, thấp hơn đối thủ gần 200 triệu. Ký xong cái, mới hay ra hàng loạt món tiền chìm: xe đưa hàng trong khuôn viên từ cổng vào từng phòng đội lên 12 củ; đứng lắp tận nơi vì resort yêu cầu thợ phải mặc đồng phục tốn thêm 5 ngày công; thay đổi theo yêu cầu của bên mua như nhuộm lại màu ngốn thêm 25tr. Cuối cùng, lợi nhuận thực tế chỉ vọn vẹn 3%, thay vì 18% như tôi dự kiến. Điều rút ra là: đơn hàng to thường có vẻ ngon hơn nhưng nguy hiểm hơn nếu thiếu chuẩn bị các yếu tố phát sinh.
Khách sỉ không phải lúc nào cũng là thượng đế
Song song với việc đó, tôi cũng ngấm đòn với một đối tác showroom lớn ở TP.HCM. Họ đặt mỗi tháng 50-80 bộ, nhưng thanh toán sau 2 tháng và mỗi đợt giao hàng là ép giá thêm 5-7%. Có lần nghĩ rằng giữ được mối sỉ là ngon, nhưng hóa ra nguồn tiền bị đọng đến 4 tháng. Ngược lại, các khách lẻ đưa tiền tươi và chẳng kỹ tính như showroom lại mang về mức lãi trung bình 22-25%. Tôi tính nếu tập trung vào đám khách vãng lai mỗi tháng thay vì ôm đồm khách sỉ, vòng quay tiền sẽ nhanh gấp 3. thi công nội thất nhà phố keyword# của tôi lúc đó hao mòn vì các khoản phải thu khó đòi. Bây giờ, tôi chỉ hợp tác với khách sỉ nào trả trước 50% và thanh toán phần còn lại trong vòng 30 ngày. Không thì, thôi thì nghỉ còn hơn ôm rơm áp lực dòng tiền.
Bí kíp sống còn từ những mối quan hệ tay ba
Sau ba lần bị thợ vận chuyển làm hỏng hàng (có lần nguyên một cái tủ trị giá 15 triệu bị vỡ kính vì chất không đệm), tôi xây dựng một hệ thống thợ lắp ráp độc lập và tài xế riêng. Tôi chẳng mướn họ toàn thời gian, mà giao việc theo từng đơn. Hàng tháng, tôi trả cho năm tay thợ ráp và ba bác tài tầm 40-50 củ tiền công, nhưng tôi không mất phí bảo hiểm xã hội, không trả lương tháng 13. Lợi ích lớn nhất là nhanh nhạy: có việc thì gọi, xong thì thôi. Họ quen tay với từng loại sản phẩm của xưởng, nên chẳng gây thiệt hại. Ví dụ, hồi tháng 3 tôi chuyển 30 bộ bàn ăn cho một nhà vườn ở Đà Lạt, tài xế và thợ lắp làm việc với nhau nhịp nhàng, xong xuôi trong 48 tiếng, không phát sinh lỗi. Bí kíp của tôi là tuyển thợ có tay nghề và thưởng thêm 15-20% so với mặt bằng chung, để họ coi trọng với tôi. Nếu ai hỏi về xưởng sản xuất nội thất, tôi khuyên đừng ôm hết vào người từ A đến Z. Cứ tìm những cộng sự độc lập mà mình tin tưởng được, thì mọi chuyện sẽ dễ thở hơn rất nhiều.